Ideologia socrealizmu została do Polski sprowadzona ze Związku Radzieckiego. Został oficjalnie ogłoszony przez Bolesława Bieruta na Konferencji Warszawskiej PZPR 3 lipca 1949 r. Socrealizm w architekturze proklamowano 21 czerwca tego samego roku na Konferencji Architektów Partyjnych. Wielu architektów, między innymi Edmund Goldzamt (autor referatu na konferencję) i Jan Minorski potępiło wówczas architekturę nowoczesną. Styl ten rozwijał się w Polsce od końca lat czterdziestych XX wieku do połowy lat pięćdziesiątych, będąc zarazem częścią programu „Sześcioletniego Planu Odbudowy Warszawy”. Autorem pierwszego znanego socrealistycznego projektu urbanistycznego był Marian Spychalski (plan dzielnicy akademickiej w rejonie Placu Grunwaldzkiego we Wrocławiu, 1949).
„Socjalistyczną treść” nowej architektury rozumiano przede wszystkim jako potrzebę zapewnienia powszechnie dostępnych higienicznych warunków zamieszkania – podobne tendencje występowały w tym czasie w całej Europie. Interpretacja „narodowej formy” pozostawiała znacznie więcej wątpliwości. Ostatecznie postanowiono oprzeć się, wzorem architektury radzieckiej, na historycznych zasadach kompozycji oraz elementach dekoracyjnych.