1326 Miasto Prusa w Azji mniejszej uległo Turkom Osmańskim. 1331 Nicea, stolica państwa tylko 100 lat wcześniej, została zdobyta przez Turków Osmańskich. 1333 Andronik III Paleolog przyłączył Tesalię do cesarstwa. 1337 Cesarz Andronik III zajął Epir i przyłączył go do Bizancjum. 1341–1347 Wojna domowa osłabiła cesarstwo; krótko potem król Serbii Stefan Duszan zajął Epir, Tesalię i okolice Tesaloniki. 1369 Turcy zajęli Adrianopol, który stał się ich stolicą. 1373 Cesarz Jan V uzależnił się od sułtana Murada, władcy Osmanów. 1394–1402 Oblężenie Konstantynopola przez wojska tureckie. 1422 Ostatnie nieudane tureckie oblężenie. 1439 Cesarz Jan VIII Paleolog zlikwidował schizmę i uznał władzę papieża w zamian za pomoc Zachodu przeciwko Turkom. 1453 Turcy osmańscy zdobywają Konstantynopol, umiera ostatni cesarz, Konstantyn XI.
Termin cesarstwo bizantyńskie został stworzony przez nowożytnych historyków i nigdy nie był używany podczas istnienia tego cesarstwa. W języku greckim nazwa cesarstwa brzmiała Basileia tōn Rōmaiōn (Βασιλεία των Ρωμαίων) – „Cesarstwo Rzymian” (co było przekładem łacińskiej nazwy Cesarstwa Rzymskiego – „Imperium Romanōrum”) albo po prostu Rōmania (). Sami Bizantyńczycy nazywali się Rzymianami (hoi Romaioi) lub zwykle chrześcijanamiPaleologowie, seria: „Dynastie świata”, Warszawa 2011, s.