Do głośnych inscenizacji XVI wieku zaliczyć trzeba premierowe wystawienie Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego, z 12 stycznia 1578 roku, w majątku Jana Zamoyskiego w Ujazdowie, z okazji jego ślubu z Krystyną Radziwiłłówną.
Teatr królewski mały|264x264px|Budynek opery na zamku w Warszawie w 1701 r.
Do miłośników teatru należał król Zygmunt III Waza. Na jego dworze w Krakowie często gościli włoscy komedianci. Po przeprowadzce dworu królewskiego do Warszawy w rezydencji królewskiej działała angielska trupa aktorska, wystawiająca dzieła Szekspira (Romeo i Julia, Juliusz Cezar, Hamlet, Król Lear, Kupiec wenecki) oraz Marlowe’a (Doktor Faust). Aktorzy teatru cieszyli się dużym uznaniem; wdowa po jednym z nich dostała od króla dożywotnią rentę.
Syn Zygmunta, Władysław IV Waza, zorganizował na swoim dworze scenę operową i baletową. Król sam chętnie bywał na przedstawieniach. Przed sceną znajdował się sektor dla władcy i jego rodziny, dalej zasiadali dworzanie, a następnie miejsca zajmowali pozostali widzowie. Król nie skąpił na odpowiednie wyposażenie sceny (kurtyna, dekoracje, etc). Wystawiano głównie sztuki włoskie o tematyce mitologicznej.
Po potopie szwedzkim na dworze królewskim nie kultywowano tradycji teatralnych.