W malarstwie akademickim reprezentował eklektyzm, był portrecistą, ale głównie malował wielkie narracyjne kompozycje historyczne, nacechowane teatralnym upozowaniem, nasyconym kolorytem (na wzór malarstwa weneckiego) i precyzją w traktowaniu szczegółów. Okresowa popularność sprawiła, że był nadwornym malarzem Napoleona III. Mając niespokojną osobowość, prace swe prezentował nieregularnie, rozpraszając się na poboczne szkice i studia, a nie finalizując ważnych zleceń. Od końca lat 40. i w latach 50. otrzymywał ze strony rządu i Kościoła zamówienia na wielkie malowidła ścienne, nie udało mu się jednak dokończyć dwóch pierwszych zamówień, a trzecie spotkało się z mieszanym przyjęciem. Zniechęcony krytyką, w 1860 opuścił Paryż i na pewien czas powrócił do rodzinnego Senlis. Kontynuował tam nauczanie kierujących się do niego młodych artystów. Wydał też podręczniki przedstawiające własne poglądy i metody pracy: Méthode et entretiens d'atelier (1867) i Paysage (1869). Jego uczniami byli m.in. Édouard Manet, Henri Fantin-Latour, Pierre Puvis de Chavannes i Anselm