Pierwszą redakcję opowiadania Szewczenko stworzył między 1856 (w listopadzie tego roku ukończył prace nad pierwszą częścią) a kwietniem 1857. Wersja druga oraz ostateczny tytuł utworu powstała w 1858 w Niżnym NowogrodzieProgułka z udowolstwijem i nie biez morali [w:] Szewczenkiwśkyj słownyk, Instytut Literatury imeni T. Szewczenka Akademiji Nauk Ukrajinśkoji RSR, Kijów 1978, t. I, ss. 311-312. Był to ostatni w życiu Szewczenki utwór napisany prozą. Decydującą inspiracją dla autora była historia marynarza, który w nagrodę za odwagę prosił o zwolnienie siostry z poddaństwa, którą pisarz przeczytał w piśmie Morskij zbornik w 1855. W dziele autor opisał również epizody zauważone w czasie własnych podróży po Ukrainie.
Treść Narrator utworu, malarz i pisarz Darmohraj, posiadający wyraźne cechy autobiograficzne, udaje się z wizytą do swojej rodziny na wieś. W drodze, w jednej z karczm, przypadkowo zdobywa egzemplarz pisma Przegląd Morski. Jeden z artykułów pisma opisuje postępowanie marynarzy, uczestników obrony Sewastopola w czasie wojny krymskiej, którzy wskutek odniesionych ran musieli odejść ze służby, mogli natomiast wybrać dla siebie dowolną nagrodę. Narratorowi szczególnie zapada w pamięć decyzja tego z nich, który poprosił o zwolnienie swojej siostry z poddaństwa.