Joseph Lister (ur. 5 kwietnia 1827 w Upton (Essex), zm. 10 lutego 1912 w Walmer) – brytyjski chirurg, inicjator antyseptyki, profesor Kolegium Królewskiego w Londynie, Uniwersytetu w Glasgow, Uniwersytetu Edynburskiego, Kolegium Uniwersyteckiego w Londynie, przewodniczący Towarzystwa Królewskiego. Laureat Medalu Copleya.
Został chirurgiem bezpośrednio po narodzinach anestezjologii (zob. Robert Liston), lecz przed odkryciami Ludwika Pasteura, gdy występowania licznych zakażeń szpitalnych nie wiązano z obecnością chorobotwórczych drobnoustrojów. Warunki higieniczne w przeludnionych szpitalach były fatalne, wskutek czego ponad 50% pacjentów umierało z powodu infekcji. Opierając się na licznych własnych obserwacjach klinicznych i histopatologicznych oraz na wynikach badań procesu fermentacji, opublikowanych przez Pasteura (1863), Lister opracował „system leczenia antyseptycznego”, który umożliwił zmniejszenie śmiertelności do ok. 10%.