W 1905 wstąpił jako posłusznik do Ławry św. Aleksandra Newskiego. 11 października tego samego roku złożył wieczyste śluby mnisze, otrzymując imię Teofan dla upamiętnienia nieżyjącego już Teofana (Goworowa). 21 października został wyświęcony na hierodiakona, zaś następnego dnia przyjął święcenia kapłańskie z rąk metropolity petersburskiego Antoniego. W 1908 otrzymał godność archimandryty. W listopadzie tego samego roku został również przełożonym jednego ze skitów Ławry św. Aleksandra Newskiego. W roku następnym został przełożonym całej Ławry. Po wybuchu I wojny światowej organizował w Ławrze i poza nią szpitale dla rannych żołnierzy rosyjskich oraz wspierał finansowo ich tworzenie.
21 maja 1916 otrzymał nominację na biskupa kronsztadzkiego, wikariusza eparchii petersburskiej, zachowując godność przełożonego Ławry św. Aleksandra Newskiego. Chirotonia biskupia odbyła się 31 maja w soborze Trójcy Świętej w Ławrze. Już w czerwcu tego samego roku wyznaczono go do objęcia eparchii kałuskiej i borowskiej. W 1927 został przeniesiony na katedrę pskowską i porchowską. 12 listopada 1935 otrzymał godność metropolity gorkowskiego i arzamaskiego. W lipcu 1937, w czasie wielkiej czystki, został aresztowany, podobnie jak wielu innych duchownych eparchii gorkowskiej.