1776–1844) obalił w 1810 r. władzę Fulbe i założył państwo religijne ze stolicą w Hamdullahi. Na północy Umar al-Hadżdż (1794–1864) założył w latach 40. państwo Tukulerów i pod hasłem świętej wojny podjął próbę zjednoczenia wszystkich małych państw na obszarze Mali – w 1861 roku podbił królestwo Bambara a w 1864 roku tereny królestwa Fulbe. Jego syn Ahmadu Tall (1836–1897) objął władzę w Ségou, lecz nie udało mu się utrzymać kontroli nad wszystkimi terenami państwa utworzonego przez ojca. W latach 70. Samori Touré (1835–1900) utworzył na południu państwo Wasulu.
W II połowie XIX w. Francja rozpoczęła ekspansję na tereny Sudanu Zachodniego. W 1855 roku wzniosła fort w Médine w zachodnim Mali. Na początku lat 80. XIX w., dzięki wysiłkom dyplomatycznym Josepha Gallieniego (1848–1916) Francuzi zaczęli kontrolować tereny na wschód aż do Kity. W kolejnych latach zaangażowali się militarnie, prowadząc zwycięskie wojny z państwami Tukulerów i Wasalu, przejmując kontrolę nad prawie całym terytorium obecnego Mali na początku XX w. W 1890 roku powstał Sudan Francuski, który od 1892 roku był kolonią francuską. W 1904 roku Sudan Francuski stał się częścią Francuskiej Afryki Zachodniej. Na początku XX w. lokalna ludność zaczęła występować przeciwko kolonistom.