thumb|200px|Dźńaneśwar thumb|200px|Wejście do świątyni Dźńaneśwara w Alandi Dźńaneśwara (marathi: ज्ञानेश्वर, trl. dźńāneśwar, ang. Dnyaneshwar) (ok. 1275–1296) – indyjski filozof, mistyk, jogin i święty hinduistyczny. Pierwszy wielki poeta tworzący w języku Marathów – marathi.
Inne imiona Nieco odmienne formy brzmienia od sanskryckiego imienia świętego, spotyka się w języku marathi. Jednakże oscylują one wokół terminów: iśwara, dźńana i dewa: Dźńaneśwar Dźńanadewa – trl. jñānadeva Dźńanoba – trl. jñānoba Dnjaneśwar Dnjandew.
Życiorys Dźńaneśwara urodził się około 1275 w Apegaon (obecnie w zachodnioindyjskim stanie Maharasztra) w rodzinie powiązanej z tradycją śiwaicką. Rodzeństwo to starszy brat Niwryttinatha, młodszy brat Sopanadewa, siostra Muktabai. Tradycja głosi że cała ta czwórka była manifestacjami hinduistycznych bóstw: Śiwa ⇒ Niwryttinatha, Wisznu ⇒ Dźńaneśwara, Brahma ⇒ Sopanadewa, Ćitkala ⇒ MuktabaiPasayandana S. 15.. Już jako nastolatek zyskał uznanie jako guru i tworzył dzieła filozoficzne. Możliwe, że przebywał na dworze radży Ramadewy Rao w Dewagiri. W drodze do sławnego lokalnego miejsca pielgrzymkowego – świątyni Withoby w Pandharpur, około roku 1293, napotkał Namadewę.