w Poznaniu (1912, Cezary Jindra)Lissowski Marian, Harcerstwo poznańskie w pierwszem dziesięcioleciu, Fiszer i Majewski Księgarnia Uniwersytecka, Poznań 1924 w Wielkopolsce i w Berlinie (1912, Karol Głowacki)A. Nowak, Skauting-harcerstwo polskie w Berlinie 1912-1939, Sprawozdania Komisji Historycznej, Seria I. Monografie-zeszyt 5, Związek Harcerstwa Polskiego Komenda Chorągwi Poznańskiej im. Powstańców Wielkopolskich 1918/19, Poznań 1983. Drużyny harcerskie były zakładane w zaborze pruskim przez działaczy niepodległościowych ze Związku Młodzieży Polskiej „Zet”. Pierwsza drużyna na Górnym Śląsku powstała w Wielkich Piekarach (obecnie Piekary Śląskie) i Szarleju (1913, Teodor Ludyga)Kronika. Harcerstwo na Górnym u., „Harcerz Śląski” nr 1 z 1 XI 1920. Drużyny skautowe powstawały również w polskich środowiskach w głębi Niemiec np. w Bochum (1912, Leonard Zawadzki) w Westfalii.