Gołańcz (niem. Gollanz, Gollantsch) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gołańcz.
Gołańcz uzyskała lokację miejską w 1361 rokuRobert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 32–33.. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego.
Według danych GUS z 31 grudnia 2012, miasto liczyło 3431 mieszkańcówGUS – Główny Urząd Statystyczny – „Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2012 r.)”..
Historia Miasto i gmina Gołańcz mają długą i bogatą historię. Najstarsze ślady osadnictwa na tym terenie sięgają neolitu – 6 tys. lat. Pierwsze wzmianki o osadzie Gołańczy sięgają roku 1222 – w dokumentach wymieniono ją jako jedną z wsi płacących dziesięcinę klasztorowi cystersów w Łeknie. W roku 1399 Gołańcz nazwana została miastem, a w dokumencie wspomina się o obywatelu miasta Gołańczy, mieszczaninie Sieciesławie. Od początku swego istnienia należała do rodu Pałuków-Gołańczewskich, a następnie do ich następców, tj. Grudzińskich, Smoguleckich, Flemingów, Przebendowskich, Malechowskich, Mielżyńskich, Czarneckich i Hutten-Czapskich. W swojej długiej historii Gołańcz traciła prawa miejskie i ponownie je odzyskiwała.