Polska Rzeczpospolita Ludowa thumb|Odznaka sołtysa z okresu Polski Ludowej lata 1944–1989 W PRL-u funkcja sołtysa istniała do 1954 roku, gdy została zastąpiona w latach 1954–1958 instytucją pełnomocnika gromadzkiej rady narodowej. W 1958 roku funkcję sołtysa przywrócono(Art. 72-76) Ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych ().. Samorząd wiejski składał się z sołtysa jako organu wykonawczego i zebrania wiejskiego jako organu uchwałodawczego. Do 1973 roku samorząd wiejski działał w ramach gromad, a następnie w ramach sołectw jako jednostek pomocniczych gmin. Sołtysów wybierano w wyborach jawnych na 3-letnią kadencję. Sołtysi pełnili funkcje: administracyjne, samorządowe i organizacyjno-społeczne. W latach 1958–1972 sołtys był pośrednikiem między mieszkańcami wsi a gromadzką radą narodową, po 1973 roku między mieszkańcami a gminną radą narodową oraz naczelnikiem gminy.
Sołtysi dzisiaj thumb|Tabliczka w miejscu zamieszkania sołtysa thumb|Dom sołtysa w Niedźwiedzinach thumb|Laureaci konkursu Sołtys Roku 2010 w Senacie RP thumb|Sołtysówka – miejsce, w którym sołtys pełni swoje obowiązki