Anglojęzyczna nazwa „”, popularna w okresie kolonialnym, jest obecnie uważana za obelżywą i przestarzałą. Została ona nadana przez kolonizatorów holenderskich i pochodzi prawdopodobnie od słów wypowiadanych często przez tubylców w trakcie rytualnych tańców.
Badania mitochondrialnego DNA ujawniły, że wśród Khoikhoi i Buszmenów obserwuje się największe jego zróżnicowanie, co świadczy, że są oni jedną z najstarszych ras ludzkich, według niektórych oszacowań rozwijającą się nawet od 100 tysięcy lat. Pod względem antropologicznym Hotentoci cechują się ciemną skórą, średnią wysokością ciała, wydłużoną mózgoczaszką, krótką, szeroką i prognatyczną twarzą, wąskimi i niewywiniętymi wargami, bardzo szerokim nosem i wełnistymi włosami. Występuje u nich tzw. fałda hotentocka, która zakrywa od zewnątrz połowę krawędzi górnej powieki oraz kąt szpary ocznej (w dawniejszych klasyfikacjach antropologicznych zaliczano ich do tzw. formy mongoloidalnej rasy czarnej). Cechą charakterystyczną budowy fizycznej kobiet hotentockich, niespotykaną wcale lub prawie wcale u innych ludów jest steatopygia, nadająca ich pośladkom charakterystyczny kształt, a także tzw.