Z lat emigracji, kiedy nadzieja na powrót do Polski zgasła bezpowrotnie, a z nią szansa powrotu także do swobody twórczej, zastępowanej stopniowo coraz surowszym rygorem portretowania zarobkowego, zachowały się trzy martwe natury i obraz przedstawiający róże. Są to wybitne dzieła, będące niejako pożegnaniem artystki ze sztuką, wydarte z kieratu jej codziennych malarskich obowiązków. Malowane jakby w pośpiechu, mięsistą olejną fakturą („Róże”), dysharmonicznym kolorem, groteskową lub trywialną tematyką („Pinocchio i lalka”, ok. 1943; „Kaszanka na słomie”, 1960; „Garnki”, 1970), były ostatnim zrywem jej artystycznego ducha. Wśród portretów zarobkowych w Anglii pozostała pewna relikwia w postaci pastelu dziecięcej głowy przyszłej Diany księżnej Walii.
Przypisy
Bibliografia Świat Leli Pawlikowskiej. Prace z lat 1915-1965. Katalog wystawy Muzeum Narodowego w Krakowie, oprac. M. Romanowska, Kraków 1997; Lela Pawlikowska w Medyce, red. M. Trojanowska, Przemyśl 2002; M. Trojanowska, Dama z Medyki z Londynu. Lela Pawlikowska 1901-1980, Przemyśl 2005;