Fiołek trójbarwny (Viola tricolor L.) – gatunek rośliny z rodziny fiołkowatych (Violaceae). Nazwa ludowa: bratek polny. Występuje jako gatunek rodzimy w Europie i Azji (Zachodnia Syberia, Turcja, Iran). Jako gatunek introdukowany występuje na obu kontynentach amerykańskich, w południowej Afryce, w południowej i wschodniej Azji. W Polsce pospolity niemal w całym kraju, rzadki na północnym wschodzie.
Morfologia Łodyga Pojedyncza lub gałęzista, leżąca, podnosząca się lub wzniesiona, czterokanciasta, delikatnie owłosiona. Wysokość: 10–30 cm. Liście Dolne sercowate, górne lancetowate lub eliptyczne. Wszystkie mają karbowane brzegi. Kwiaty Pojedyncze, obupłciowe, wyrastają w kątach liści na długich szypułkach. Korona znacznie dłuższa od kielicha, płatki górne fioletowe, boczne i dolne żółte. Ostroga zielonawo-fioletowa. Kielich złożony z 5 lancetowatych działek z przedłużeniami poniżej nasady. Gatunek bardzo zmienny w ubarwieniu kwiatów, rozróżnia się szereg odmian botanicznych.