Warunki więzienne były bardzo ciężkie, a ludzie uwięzieni z powodów politycznych spotykali się z okrutnym traktowaniem.
Właśnie wtedy założono organizację Polityczny Czerwony Krzyż, która swoją nazwą nawiązywała do powstałego w 1863 w Genewie humanitarnego stowarzyszenia Czerwony Krzyż. Głównym zadaniem, jaki postawił sobie Polityczny Czerwony Krzyż, była pomoc dla więźniów politycznych trzymanych w carskich więzieniach, obozach pracy i miejscach zsyłki. Organizacja wielokrotnie uczestniczyła w przeprowadzaniu zorganizowanych ucieczek z więzień i miejsc zsyłki. To właśnie członkowie tej organizacji wraz z przyjaciółmi umożliwili Piotrowi Kropotkinowi ucieczkę ze szpitala więziennego w 1876 r.
Wykluczenie anarchistów z Politycznego Czerwonego Krzyża Polityczny Czerwony Krzyż był w założeniach organizacją bezstronną, mającą pomagać wszystkim więźniom-rewolucjonistom bez względu na przynależność ideologiczną. Jednakże w początkach XX wieku kontrolę nad Politycznym Czerwonym Krzyżem zaczęła przejmować, odwołująca się do marksizmu, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (SDPRR). Pomoc dla uwięzionych anarchistów i innych więźniów politycznych niezwiązanych z Partią szybko zaczęła zanikać.