Arizmendiarrieta spędził kilka lat kształcąc młodych ludzi formy humanizmu opartego na solidarności i współuczestnictwie, w harmonii z katolicką nauką społeczną, oraz znaczenia zdobywania niezbędnej wiedzy technicznej przed założeniem pierwszej spółdzielni. W 1955 wybrał pięciu młodych ludzi do założenia pierwszej firmy spółdzielczej i przemysłowego początku Mondragon Corporation. Firma nazywała się Talleres Ulgor, skrót od nazwisk Usatorre, Larrañaga, Gorroñogoitia, Ormaechea i Ortubay, znanych dziś jako „Fagor Electrodomésticos”.
W ciągu pierwszych 15 lat powstało wiele spółdzielni, dzięki autarkii rynku i przebudzeniu się hiszpańskiej gospodarki. W tych latach, również za zachętą Don José María Arizmendiarrieta, utworzono Caja Laboral (1959) i Social Welfare Body Lagun Aro (1966), które miały odegrać kluczową rolę. Powstała pierwsza lokalna grupa, Ularco.