Do podstawowych miar należą: precyzja (precision) – odsetek wyników trafnych wśród zwróconych przez system; kompletność (recall) – odsetek wyników trafnych zwróconych przez system wśród wszystkich wyników trafnych w kolekcji dla danego zapytania.
Działanie SIW działa zwykle w dwóch głównych etapach: przygotowania zbioru (opracowania i indeksowania) oraz obsługi zapytań (wyszukiwania i prezentacji wyników). W ujęciu ogólnym obejmuje to m.in.: pozyskanie dokumentów lub rekordów ze zbioru informacyjnego (np. z baz danych, repozytoriów lub zasobów sieciowych); wstępne przetwarzanie treści oraz metadanych (np. normalizacja, tokenizacja, eliminacja wyrażeń nieistotnych, ujednolicanie form zapytań i dokumentów); budowę struktur wyszukiwawczych (np. indeksu odwróconego) umożliwiających szybkie dopasowanie dokumentów do zapytań; wykonanie zapytania, dobór kandydatów i obliczenie miar dopasowania (trafności) oraz rangowanie wyników; prezentację wyników (np. lista rezultatów z opisem lub streszczeniami, filtrowanie, sortowanie, grupowanie).