thumb|Vocabularis breviloquus Johannesa Reuchlina z roku 1532 z zapisanymi po polsku adnotacjami Bartłomieja z Bydgoszczy ze zbiorów Biblioteki UAM thumb|„Náuká krótka ku czytániu pisma polskiego”, drukowana gotykiem w Królewcu około roku 1570 thumb|Jeden z pierwszych słowników łacińsko-polskich Jana Mączyńskiego wydany w 1564 w Królewcu mały|Pierwsze zachowane polskie czasopismo „Merkuriusz Polski Ordynaryjny” nr. 1 z 1661 roku|alt=Skan pożółkłej pierwszej strony numeru pierwszego czasopisma, na górze napis Merkuriusz Polski, niżej napis staropolskim językiem Dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Niżej duża stylizowana litera T oraz dalszy tekst. Na dole mała pieczątka Biblioteki Publicznej miasta stołecznego Warszawy.
Okres staropolski
Pierwsze polskie wyrazy zanotowane w średniowiecznych łacińskich dokumentach były imionami oraz nazwami geograficznymi. Język staropolski był wówczas nieskodyfikowanym językiem mówionym wywodzącym się z języka prasłowiańskiego. Nie miał unormowanej gramatyki, ortografii i nie pełnił roli języka literackiego. W średniowiecznej Europie międzynarodowym językiem literackim, urzędniczo-dyplomatycznym oraz naukowym była łacina. W języku tym zapisywano wszystkie dokumenty i kroniki.