Wyznaczniki polityki zagranicznej Wyznaczniki (determinanty) polityki zagranicznej mające na nią znaczący wpływ: wewnętrzne (krajowe): środowisko geograficzne – (obszar państwa, ukształtowanie terenu, klimat, florę i faunę, zasoby naturalne – ich brak lub duże złoża) potencjał demograficzny – (liczba ludności, gęstość zaludnienia, przyrost naturalny, skład narodowościowy – mniejszości narodowe i etniczne, poziom migracji – liczba emigrantów i obcokrajowców i stan ich zasymilowania ze społeczeństwem) potencjał ekonomiczny i naukowo-techniczny – (jak rozwinięta jest gospodarka, jak jest konkurencyjna w stosunku do gospodarek innych państw, jakim zapleczem i jakimi kadrami naukowo-technicznymi państwo dysponuje, jak rozwinięty jest system nauczania) system społeczno-polityczny – (układ sił społecznych i politycznych, kto i w jakim stopniu ma wpływ na ustalanie hierarchii ważności interesów narodowych i ich wcielanie w życie) Międzynarodowe: formułowanie wizji, koncepcji i programów – należy do polityków i ekspertów, z ich realizacji i obietnic są oni potem rozliczani wybitne jednostki – szefowie państw, rządów lub ministrowie spraw zagranicznych, którzy do swych idei potrafią przekonać całe społeczeństwa jakość – wizytówka państwa na arenie międzynarodowej Obiektywne: ewolucja najbliższego otoczenia zewnętrznego –