Mistyfikacja jednostek ludzkich Według Theodora Adorno klasą trzymającą media są kapitaliści. Media tworzą zasłonę dymną, która ukrywa rzeczywistość kapitalistyczną oraz działania sektorów gospodarki i władzy politycznej. Media masowe prowadzą do zamilknięcia ludzi i braku krytycznego myślenia, a tym samym mistyfikują działania jednostek ludzkich. Adorno nazywa media masowe anty-Aufklärung (anty-Oświeceniem), „czarnym słońcem nowoczesności”.
Przykłady głośnych mistyfikacji James Macpherson wykreował postać Osjana, podawanego za autora „Pieśni Osjana” – dzieła, które odniosło wielki sukces literacki. Czeski pisarz Václav Hanka wraz z kilkoma współpracownikami odnalazł wiele staroczeskich tekstów (zob. rękopis królowodworski i rękopis zielonogórski). Rocznik ciechanowski – w 1975 Jerzy Gaczyński twierdził, że odnalazł manuskrypt z XVI w.Henryk Rutkowski – Rocznik Ciechanowski jako mistyfikacja, Kwartalnik Historyczny, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Rocznik XCVIII., Nr 4/1991, Marek Słoń, Henryk Rutkowski. Niewiarygodne odkrycie na Mazowszu – średniowieczny (?) Rocznik Ciechanowski, konferencja „Na manowce i z powrotem. Naukowe mistyfikacje i ich demaskowanie” Instytut Historii PAN,17 listopada 2007 r.