warunek Y)
Gdy eksplanans zawiera w sobie zdania, do których można przypisać poprzez relację wynikania wszystkie zdania eksplanandum - to wówczas „wyjaśnienie” jest pełne. Gdy nie wszystkie zdania eksplanandum są „wyjaśnialne” przez eksplanans - rozumowanie nadal jest naukowo poprawne - ale niepełne.
Dedukcyjna część modelu Dedukcyjność modelu ND zawiera się w fakcie, że każdy eksplanans może być w kolejnym rozumowaniu zamieniony na eksplanandum, dla którego szuka się kolejnego eksplanansu, co daje ogólny „algorytm” rozumowania naukowego: [S]1 ← [P]1 [S]2 := [P]1 [S]2 ← [P]2 ... [S]n := [P]n-1 [S]n ← [P]n
Jeśli w danym rozumowaniu podstawimy za [S]1 - zbiór zdań będących bezpośrednim opisem obserwacji lub eksperymentu, a za wszystkie [P] - zdania tworzące kolejne piętra teorii naukowych - otrzymujemy standardowy model rozumowania nauk empirycznych. Jakkolwiek teoretycznie, proces wyjaśniania można prowadzić w nieskończoność, w praktyce zatrzymuje się on na którymś, kolejnym eksplanansie ([P]n), który stanowi, przy aktualnym rozwoju nauki, bazowy zbiór zdań nie podlegających dalszemu wyjaśnianiu.
Wyjaśnianie = przewidywanie