Jedną ze zmian w porównaniu ze starą formułą są nowe zestawy maturalne, które dotyczą tekstów kultury. Oznacza to, że w każdym zestawie pojawia się pytanie – problem, który jest zilustrowany tekstem literackim, obrazem, plakatem, rzeźbą lub tekstem popularnonaukowym. Omawiając wskazane zagadnienie, maturzysta musi odwołać się do innych tekstów kultury (w tym momencie uczniowie mogą przywołać np. oglądane przez siebie filmy lub książki spoza kanonu szkolnego).
Przygotowywana przez zdającego wypowiedź powinna mieć formę wypowiedzi argumentacyjnej (wstęp, teza lub hipoteza, argumenty i wnioski). Dyskusja członków komisji egzaminacyjnej z maturzystą ma dotyczyć wyłącznie jego wypowiedzi, toteż egzaminatorzy nie powinni zadawać pytań niezwiązanych w ogóle z tematem. Pytania powinny być konsekwencją i rozszerzeniem tego, o czym mówił zdający.
Matura ustna jest oceniana według kryteriów holistycznych. Brane są pod uwagę przede wszystkim warstwa merytoryczna, organizacja tekstu oraz poziom sprawności komunikacyjnych zdającego i poprawności językowej jego wypowiedzi. Meritum wypowiedzi monologowej stanowi 40% (16 pkt) całej oceny, organizacja tej wypowiedzi – 20% (8 pkt), język i styl – 20% (8 pkt), meritum wypowiedzi podczas rozmowy – 20% (8 pkt).