mały|Kozacy azowscy atakujący statek turecki na Morzu Czarnym. Obraz Grigorija Gagarina z 1847 roku. Kozacy azowscy to kozacy wchodzący w skład Kozackiego Wojska Azowskiego (ros.: Азовское Казачье Войско), zamieszkujący tereny położone nad północnymi brzegami Morza Azowskiego. Wojsko zostało utworzone z różnych grup kozackich, przede wszystkim z kozaków z Siczy Zadunajskiej. Głównym zadaniem kozaków azowskich, w przeciwieństwie do innych kozackich formacji w Imperialnej Rosji, było patrolowanie wybrzeży morskich, choć brali też udział w konfliktach zbrojnych, przede wszystkim na Kaukazie i na Krymie.
Pochodzenie W czasie VIII wojny rosyjsko-tureckiej (1828-1829) część kozaków z Siczy Zadunajskiej, żyjących od 1775 roku pod władzą Imperium Osmańskiego zdecydowała się na opuszczenie Turków i poparcie Rosjan. Grupa ta, pod dowództwem atamana koszowego Josypa Hładkiego, opuściła Deltę Dunaju i przyłączyła się do sił rosyjskich, zdobywając sobie tym samym względy cara Mikołaja I. Zadecydował on o włączeniu ich do Specjalnego Wojska Zaporoskiego, które odegrało znaczącą rolę w odniesieniu przez Imperium Rosyjskie zwycięstwa na muzułmańskimi Osmanami.