XX wieku, po odłączeniu od struktur ministerstwa, jednostka funkcjonowała jako samodzielna Centralna Poradnia Ruchu Artystycznego, poszerzając ofertę o sekcję oświatową.
W 2002 roku doszło do połączenia trzech instytucji: Centrum Animacji Kultury, Instytutu Dziedzictwa Narodowego oraz Krajowego Ośrodka Dokumentacji Regionalnych Towarzystw Kulturalnych. W wyniku tej fuzji powstało Narodowe Centrum Kultury w swojej pierwotnej formie. Od maja 2005 roku do marca 2006 roku NCK funkcjonowało w strukturach Instytutu im. Adama Mickiewicza, z którym zostało czasowo połączone decyzją Ministra Kultury. Ponowne usamodzielnienie nastąpiło na mocy zarządzenia nr 8 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 marca 2006 roku, które nadało NCK obecny statut państwowej instytucji kultury.
Zakres działalności Do głównych zadań NCK należy: