Entuzjastyczny natomiast sukces i oddźwięk wśród szlachty przyniosły mowy przeciw Turkom Stanisława Orzechowskiego. Pierwsza mowa De bello adversus Turcas suscipiendo...ad equites Polonos Oratio wydana została w Krakowie jednocześnie po polsku i po łacinie w 1543 roku. Orzechowski w tej mowie i w następnych pisze o słabości wojennej Turków i łatwości jej pokonania. Orzechowski domagał się od szlachty na czas wojny z Turkami zrzeczenia się żołdu i zaniechania sporów religijnych. Jego mowy były bardzo naiwne, pełne frazesów i retorycznych zwrotów. W jego mowach widać zupełny brak zrozumienia spraw wschodnich. Warto dodać, że mowy Orzechowskiego sprzeczne były z polityką ostatnich Jagiellonów, dążących do zachowania pokoju z państwem Osmanów. Również Frycz Modrzewski w De republika emendanda nawoływał do wojny z Turcją.
W 1566/1567 ukazała się satyra Marcina Bielskiego zatytułowana Sen majowy pod gajem zielonym jednego pustelnika, odnosząca się do wydarzeń z 1566, kiedy to Sulejman oblegał Szigetvár na Węgrzech. W 1572 roku wydrukowano w Krakowie obce turcyki poświęcone zwycięstwu Ligi Świętej nad Turkami pod Lepanto rok wcześniej. Były to Rasariusa De Victoria Christianorum, A. Santutiego De Insigni et Memorabili Chrystianorum ex Turcis Victoria, F.