Historia mały|lewo|Grodzisko krawędziowe wczesnośredniowieczne i późniejsze mały|Grodzisko zw. Górą Królowej Bony, w oddali kościół pw. Bożego Ciała Suraż pierwotnie był jednym z grodów w ziemi drohickiej„Wiadomości Archeologiczne”, tom XXIII. Państwowe Muzeum Archeologiczne, Warszawa 1956, s. 156., ale osadnictwo nad Narwią w pobliżu Suraża istniało już na początku VIII wieku. Początkiem miasta był gród drewniano-ziemny zbudowany na skarpie nad Narwią na początku XI wieku, który był mazowieckim ośrodkiem administracji państwowej. Położenie Suraża w stosunku do innych grodzisk z XI wieku usytuowanych w dorzeczach Narwi i środkowego Bugu wydaje się wskazywać na jego związki z północno-wschodnim Mazowszem i mógł zostać zbudowany w ramach organizacji państwa w okresie panowania pierwszych Piastów. Z powodu rozmiarów i skrzyniowej konstrukcji umocnień gród w Surażu przypomina mazowiecki gród I w Święcku-Strumianach. W wyposażeniu zmarłych pochowanych na cmentarzu w Surażu większość znalezisk ma odpowiedniki wśród biżuterii typowej dla nekropoli mazowieckich, przy braku obecności przedmiotów o powiązaniach bałtyckich i wschodniosłowiańskich. Gród w Surażu został ufortyfikowany fosą, wałem i palisadą, a od Jaćwieży Suraż odgradzały od północy szerokie bagna doliny Biebrzy.