wydany przez Edwarda Raczyńskiego, Poznań 1840, s. 181.. W 1510 roku w mieście było osiem karczm, które warzyły własne piwo oraz dwa młyny. W 1561 ówczesny starosta wałecki i wojewoda poznański Stanisław Górka ostatecznie potwierdził prawa miejskie Czempinia. Ze względu na urodzajne ziemie miasto od początków swego istnienia miało charakter rolniczy.
Na prośbę starosty kolskiego i wałeckiego Stanisława Górki nadano Czempiniowi przywilej urządzania targów w każdy czwartek i 4 jarmarków rocznie, który zatwierdzony został przez króla Zygmunta Augusta w dokumencie z 10 stycznia 1562 wydanego w Łomży. Wpłynął on pozytywnie na rozwój handlu i rzemiosła w mieście. W 1580 powstał pierwszy cech rzemieślniczy, był to cech piwowarów, w 1607 powstał cech kuśnierzy, a w 1611 szewski. Do 1601 właścicielami byli Malechowscy, następnie klucz czempiński nabyli Szołdrscy. Z 1662 pochodzi zapis o istnieniu szpitala. W 1563 miasto płaciło szos zwany dupla w wysokości 4 florenów oraz podatek od 40 rzemieślników, 5 komorników, jednego kupca, 4 kotłów do palenia gorzałki, od 4 warzelni piwa oraz od wiatraka w dzierżawie dorocznej.