thumb|Zakole na mapie topograficznej F.L. von Schröttera z lat 1796–1802. Wisła nie jest jeszcze uregulowana thumb|Zakole Wisły na mapie z 1902 r. Widoczne ostrogi regulacyjne i port drzewny Bydgoskie zakole Wisły, zwane także zakolem dolnej Wisły lub kolanem Wisły – mikroregion fizycznogeograficzny, dziesięciokilometrowy zakręt rzeki Wisły, od miejscowości Solec Kujawski po Fordon, w którym rzeka ta opuszcza Pradolinę Toruńsko-Ebeswaldzką i wpływa do makroregionu Doliny Dolnej Wisły.
Zakole jest czytelnym na mapie Polski, najdalej na zachód wysuniętym fragmentem rzeki Wisły, wschodnią granicą miasta Bydgoszczy, a także miejscem, w którym rozpoczyna się Fordoński Przełom Wisły. Pod względem fizycznogeograficznym zakole znajduje się w mezoregionie Kotlina Toruńska (315.35) i stanowi mikroregion Dolina Łęgnowska (315.356)Banaszak Józef red.: Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Wydawnictwo TANNAN, Bydgoszcz 1996.. Obejmuje również częściowo mikroregiony: Miasto Bydgoszcz (315.353) i Przełom Doliny Wisły (314.831).
Lokalizacja Zakole znajduje się w województwie kujawsko-pomorskim, w gminach: Bydgoszcz i Dąbrowa Chełmińska.
Dzieje Historia geologiczna