Istnienie wczesnośredniowiecznego grodu w Raciążu bardzo długo funkcjonowało jedynie we wspomnieniach lokalnej społeczności. Jedyne wzmianki o tak dawnych początkach miasta pochodziły z XIX wiecznych opracowań i dopiero po II wojnie światowej w okolicach miasta rozpoczęto badania archeologiczne, które potwierdziły istnienie grodu w miejscu nazywanym przez mieszkańców „Wodną Górą”. Ślady osadnictwa sięgają więc X wieku i jest bardzo prawdopodobne, że osadnictwo istniało tu jeszcze przed utworzeniem polskiej państwowości. Podczas badań odsłonięto przyziemia grodu, bardzo dobrze zachowane dzięki wilgotności gleby. Znaleziono także szczątki naczyń glinianych i wioseł.
Gród położony był nad rzeką Raciążnicą i w pierwszym okresie swojego istnienia głównym zadaniem jego mieszkańców było strzeżenie przepraw na rzece. Biegł tamtędy bowiem wczesnośredniowieczny szlak handlowy łączący Płock z Ciechanowem.
Gród na Wodnej Górze miał charakter obronny, miał prawdopodobnie owalny kształt i był otoczony wałem zbudowanym z izbic, charakterystycznym dla państw słowiańskich. Stacjonowała w nim silna załoga, a sam gród zapewne wielokrotnie był palony i odbudowywany.