Ostateczna wersja Pieśni lasu powstała latem 1911 w czasie pobytu Łesi Ukrainki w Kutaisi, w ciągu 10-12 dni. Proces pracy nad dramatem autorka opisała w liście do siostry, podając czas pracy nad tekstem. Łesia Ukrainka kilkakrotnie jednak modyfikowała gotowy tekst, tworząc jego II i III redakcję, z wyraźnymi różnicami w przebiegu akcji utworu.
Treść Młody Łukasz, razem ze swoim wujem Lwem, buduje szałas w wiekowym lesie na Wołyniu. Lew żyje w dobrych relacjach z fantastycznymi mieszkańcami lasu - rusałkami, Dziadem Leśnym, wodnikiem i mawkami, dlatego nie przeszkadzają mu oni w czasowym zamieszkaniu poza wsią. W czasie pracy Łukasz spotyka Mawkę. Jest olśniony jej urodą i sposobem mówienia o miłości. Oboje zakochują się w sobie. Dla Łukasza Mawka odrzuca zaloty Pokuśnika, innego mieszkańca lasu. Zaczyna również przychodzić do wsi, poznaje jego matkę, próbuje pomagać jej w pracach polowych. Jej wygląd i brak zdolności do pracy fizycznej sprawiają jednak, że kobieta znajduje dla syna inną żonę - wdowę Kyłynę. Łukasz nie jest w stanie przeciwstawić się wpływowi matki i stopniowo odsuwa od siebie Mawkę, która nie widzi dalszego sensu istnienia. Zgadza się oddać ducha "temu, co siedzi w skale" - leśnemu odpowiednikowi śmierci.