Brześć został zdobyty podczas oblężenia Kozaków Chmielnickiego w 1648. W latach 1654–1655 wydano konstytucje sejmowe w sprawie fortyfikacji miasta, dzięki czemu zamek otrzymał dość nowoczesne obwarowania. W tym czasie zamek i miasto były tak silnie ufortyfikowane, że w 1655 wojska moskiewskie pod dowództwem Urusowa i Boratyńskiego odstąpiły od oblężenia po odmowie poddania twierdzy przez kasztelana Melchiora Stanisława Sawickiego.
Podczas potopu szwedzkiego na początku maja 1657 roku Kazimierz Leon Sapieha obsadził twierdzę 2 000 żołnierzy, których dowódcą został Melchior Stanisław Sawicki. Zwiększając walory obronne, spalono przedmieścia znajdujące się poza chronionymi wyspami. Pierwsze szwedzkie podjazdy pojawiły się pod Brześciem 17 maja 1657 roku, a 21 maja przybyła pod miasto główna armia szwedzka. Oblężenie przeprowadzono 22 i 23 maja ostrzeliwując miasto od północy i podkopując się od strony zachodniej miasta, gdzie nie ukończono jeszcze prac fortyfikacyjnych. W dniu 23 maja 1657 roku twierdza poddała się oddziałom Karola Gustawa i przybyłym następnego dnia wojskom księcia siedmiogrodzkiego Jerzego Rakoczego, ale polski garnizon wierny królowi Janowi Kazimierzowi wyszedł z Brześcia przy rozwiniętych chorągwiach, pod bronią, mając zagwarantowany swobodny przemarsz.