Od chwili powstania Politechnika Lubelska kształci kadrę inżynierską i prowadzi badania naukowe, głównie na potrzeby Lubelszczyzny. Główne kierunki badań naukowych prowadzonych obecnie w uczelni związane są z rozwojem konstrukcji i technologii, ochroną środowiska oraz oszczędnością materiałów i energii. Politechnika Lubelska wykonuje ekspertyzy i prowadzi działalność konsultingową. Efektem prowadzonych tu badań są ponadto liczne publikacje naukowe, a także patenty i prawa ochronneNaukowcy z Politechniki Lubelskiej na fali pomysłów..
W ostatniej ewaluacji jakości działalności naukowej (2022), Politechnika Lubelska osiągnęła znakomite wyniki – aż dwie dyscypliny uzyskały najwyższą kategorię A+ (inżynieria mechaniczna oraz inżynieria lądowa i transport), a pozostałe uplasowały się w kategoriach A i B+, potwierdzając wysoki poziom badań w niemal wszystkich obszarach naukowych uczelni.