Po zakończeniu żerowania tutka usycha, brązowieje i odpada z drzewa pod wpływem wiatru lub deszczu. Wyrośnięta larwa wygryza się następnie z opadniętej tutki i chowa się w glebie. Przepoczwarczenie następuje między sierpniem a listopadem w wierzchniej warstwie gleby, do głębokości około 5 cm. Osobnik dorosły pozostaje w glebie do wiosny następnego roku.
Wrogowie Parazytoidami jaj tutkarza brzozowca są Ophineurus signatus i Trichogramma dendrolimi, błonkoskrzydłe z rodziny kruszynkowatych. Larwy tutkarza porażane bywają przez błonkoskrzydłe z rodziny męczelkowatych. Padają też ofiarami drapieżnictwa ze strony larw sieciarek. Populację ogranicza też niszczenie tutek przez roślinożerców, w tym pryszczarkowate (np. z rodzaju Leptodiplosis) i gąsienice Anacampsis populelli z rodziny skośnikowatych.
Rozprzestrzenienie thumb|Zasięg rodzaju brzoza na świecie; tutkarz brzozowy występuje w eurazjatyckiej części zasięgu Gatunek transpalearktyczny, geograficznie związany z zasięgiem brzozy.