Z formalnego punktu widzenia, aby można mówić o istnieniu zdania, konieczna jest w nim obecność orzeczenia. Wypowiedzenia, w których nie ma orzeczenia, ale można je wprowadzić, to równoważniki zdań. Wypowiedzenia niezawierające orzeczenia, w których nie da się go wprowadzić to oznajmienia informatywne (informatywy) dzielące się na zawiadomienia i wykrzyknienia.
Rodzaje orzeczeń Wyróżnia się następujące rodzaje orzeczeń: orzeczenie czasownikowe – np. Gosia idzie do sklepu. orzeczenie imienne, składające się z dwóch części: łącznika (wyrażonego osobową formą być, stać się oraz zostać) oraz orzecznika (wyrażonego dowolną samodzielną częścią mowy oprócz czasownika np. zawodnik ten został mistrzem świata.) orzeczenie modalne, składające się z czasownika modalnego, np. Potrafię pływać. orzeczenie peryfrastyczne, np. wychodzić za mąż. W tego typu orzeczeniach znaczenia czasownika nie wolno traktować dosłownie. orzeczenie eliptyczne, w którym opuszcza się łącznik "jest", charakterystyczne dla poezji: dom mieszkalny (jest) niewielki, lecz zewsząd chędogi orzeczenie wykrzyknikowe, w którym rolę orzeczenia pełni wyraz dźwiękonaśladowczy lub inny wykrzyknik: Para buch, koła w ruch!
Zobacz też przydawka dopełnienie okolicznik podmiot
Przypisy
Bibliografia