Powstanie UDSC wiąże się z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej i integracją systemu prawnego dotyczącego emigrantów i uchodźców, w tym obowiązywaniem regulacji Dublin II i Eurodac. Polska jako kraj zewnętrzny UE stała się krajem odpowiedzialnym za rozpatrywanie wniosków azylowych migrantów poruszających się tranzytem do państw Europy Zachodniej.
Szefowie Urzędu Rafał Rogala (2007–2019) Jarosław Szajner (2019–2024) Tomasz Cytrynowicz (od 2024)
Podstawa działania Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach () Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ()
Zadania Do zakresu działania Urzędu do Spraw Cudzoziemców należy między innymi:
prowadzenie postępowań w sprawach o udzielenie ochrony międzynarodowej; prowadzenie postępowań w sprawach o pozbawienie statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz o cofnięcie zgody na pobyt tolerowany; prowadzenie postępowań w sprawach o udzielenie i pozbawienie azylu; prowadzenie postępowań w sprawach o udzielanie ochrony czasowej; rozpatrywanie odwołań od decyzji wojewodów w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców; współpraca międzynarodowa w zakresie zadań Urzędu; wykonywanie zadań powierzonych mu przy realizacji umów międzynarodowych o małym ruchu granicznym, wykonywanie funkcji centralnego