thumb|300px|Korzenie i gałęzie nerwu rdzeniowego Nerw rdzeniowy (nervus spinalis) – nerw odchodzący od rdzenia kręgowego, opuszcza go przez otwory międzykręgowe, które są utworzone przez wcięcie kręgowe dolne i górne.

Budowa Każdy z nerwów rdzeniowych tworzony jest przez opuszczające rdzeń kręgowy korzenie (patrz rysunek): wychodzący z rogów przednich korzeń przedni (radix anterior s. ventralis) oraz wchodzący do rdzenia przez rogi tylne korzeń tylny (grzbietowy; radix posterior s. dorsalis), na którym występuje zwój rdzeniowy (ganglion spinale). Z połączenia obu korzeni powstaje pień nerwu rdzeniowego (truncus nervi spinalis), z którego odchodzą dwie gałęzie. Najpotężniejsza z nich jest brzuszna, czyli przednia (ramus ventralis s. anterior) – gałęzie te tworzą sploty. W przeciwieństwie do nich gałąź tylna, zwana grzbietową (ramus dorsalis s. posterior), zwykle splotów nie tworzy, unerwiając m.in. głębokie mięśnie i skórę grzbietu. Za to gałąź łącząca (ramus communicans) łączy się z pniem współczulnym (truncus sympathicus) – możemy z uwagi na rodzaj przebiegających nią włókien wyróżnić jej część białą (albus) – włókna przedzwojowe – i szarą (griseus) włókna zazwojowe. Niepozorna jest gałąź oponowa (ramus meningeus), która wraca do kanału kręgowego, unerwiając m.in.