po nieudanych próbach wywołania powstania zatrzymano większość członków Komitetu, Azaña zaś przeszedł do podziemia. Po obaleniu monarchii i ucieczce króla Alfonsa XIII, w maju 1931 został ministrem do spraw wojskowych w rządzie Niceta Alcalá-Zamory, a po jego dymisji premierem Hiszpanii (grudzień 1931)Alan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860. Warszawa 1998, s. 35.. Przez prasę z epoki przyrównywany do Gabriela Narutowicza.

W swych działaniach dążył do osłabienia sił stanowiących potencjalne zagrożenie dla Republiki i nowego porządku. Sprawując urząd ministra spraw wojskowych, wydał dekret rozwiązujący 10 dywizji i redukujący kadrę oficerską do niespełna 8000 osób (z 26 tys. oficerów). Podjął energiczne działania przeciw Kościołowi katolickiemu, przyczyniając się do uchwalenia rozdziału Kościoła od państwa, cofnięcia wszelkich rządowych subwencji na rzecz Kościoła, zniesienia zakonu jezuitów w Hiszpanii i zamknięcia niektórych klasztorów;