Masakra wstrząsnęła i zszokowała rozmiarem zniszczeń całe Niemcy. Elektor saski pod wpływem tego zdarzenia przepuścił wojska Gustawa Adolfa przez swoje ziemie w kierunku Lipska, któremu zagrażał Johan von Tilly. Do wojsk Gustawa Adolfa dołączyły oddziały saskie, które napotkały Szwedów w miejscowości Duben. Po połączeniu oddziałów siły króla szwedzkiego liczyły 44 000 ludzi.
Przed bitwą Rankiem 17 września 1631 r. obie strony stanęły naprzeciw siebie w pobliżu Breitenfeld. Tilly dowodzący wojskami katolickimi (w tym 30 000 piechoty i 10 000 jazdy) ustawił własne formacje w poprzek wzniesienia w typowej formacji hiszpańskiej. Lewym skrzydłem dowodził Pappenheim a prawym Fürstenburg. Natomiast stan wojsk protestanckich (26 000 Szwedów, Finów i Szkotów oraz 18 000 Sasów) dowodzonych przez Gustawa Adolfa przedstawiał się następująco: centrum szwedzkie stanowiło sześć brygad piechoty wspieranych pułkiem kawalerii, a dodatkowe brygady piechoty i pułk kawalerii stanęły w rezerwie. Na prawym skrzydle ustawione zostało 6 pułków kawalerii wspartych plutonami muszkieterów oraz w odwodzie cztery szwadrony i jeden pułk kawalerii. Lewą stronę stanowiły 3 pułki kawalerii, dwa plutony muszkieterów oraz wysunięty do przodu kontyngent saski. Lewym skrzydłem dowodził gen. Gustav Horn, prawym gen.