Ciśnienie atmosferyczne działające od góry na tłok wykonuje pracę przesuwając tłok w dół (tłok jest „zasysany” przez podciśnienie). W dolnym położeniu tłoka ponownie otwarty zostaje zawór dostarczający parę i cykl rozpoczyna się od początkuProf. Mark Csele, The Newcomen Steam Engine, [dostęp 2013-11-03].. W pierwszych maszynach tłoki uszczelniane były w cylindrach sznurami z włókien konopnych, nasyconymi łojem. Przy regularnym chodzie maszyny te wykonywały 12-15 cykli roboczych na minutę na długości 6-7 stóp angielskichJózef Piernikarczyk, Pierwsza maszyna parowa kontynentu europejskiego, w: „Przegląd Górniczo-Hutniczy” t. XXX, nr 4-5 (545-546), kwiecień-maj 1938, s. 259–263.. Do opalania kotłów w silnikach używano głównie węgla kamiennego. Przy ustabilizowanej, ciągłej pracy maszyny o cylindrze średnicy 32 cali, jaka w 1788 r. została uruchomiona w Tarnowskich Górach (patrz niżej) zużywano 1,6-1,8 tony węgla na dobę.
Historia 1705 – silnik parowy Newcomena został opatentowany„Encyklopedia Odkryć i Wynalazków”, Wiedza Powszechna, wyd. 1, 1979, s.