Wściekłość i wrzask Faulknera); porównania i peryfrazy – aluzje do szczegółów cudzego tekstu; cytat z innego utworu wpleciony w tekst dzieła (by określić sytuację bohatera, stosunek autora do cytowanego dzieła, dla parodii, parodiowania maniery literackiej). Jednak cytaty rozpowszechnione, które „straciły” autorów, zleksykalizowane, nie są aluzją, gdy ktoś się nimi posługuje nieświadomie (bez świadomości ich pochodzenia).
Aluzja pośrednia Zachodzi wtedy, gdy związek między tekstami nie został bezpośrednio zasygnalizowany. Może przejawiać się w następujących formach:
reminiscencja podświadoma; reminiscencja świadoma o charakterze aluzji; reminiscencja świadoma bez intencji aluzyjnej.
Określenie świadomego czy nieświadomego charakteru reminiscencji należy do psychologii twórczości, nie da się na podstawie samego tekstu tego stwierdzić (może rozstrzygnąć wyznanie autora lub okoliczności uboczne)
Szczególną formą nawiązania do oryginalnego tekstu jest świadomy plagiat.
Żeby tekst bez bezpośrednio zaznaczonego związku był aluzją, musi:
odnosić się do powszechnie znanego utworu, tak, by można liczyć na jego znajomość przez czytelnika; operować podobną / identyczną tematyką lub też kształtować tematykę w opozycji do utworu, do którego jest aluzją.
Zobacz też cytat
Bibliografia
Kategoria:Teoria literatury Kategoria:Środki stylistyczne