zob. niżej). Nazwę „Plac Wolności” wprowadzono urzędowo 25 maja 1925 – trzy lata po przyłączeniu miasta do II Rzeczypospolitej – w ramach akcji zmieniania niemieckich nazw ulic i placów na polskie. Obowiązywała ona do wybuchu II wojny światowej w 1939 roku, kiedy to wprowadzono nazwę Horst-Wessel-Platz, upamiętniającą niemieckiego nazistę, autora tekstu Horst-Wessel-Lied, która była śpiewana jako nieoficjalny hymn III Rzeszy.
Historia thumb|left|Gimnazjum realne (Realgymnasium) i teren tzw. Przedmieścia Krakowskiego (Krakauer Vorstadt); fotografia Lieberta z ok. 1890 Od czasu założenia Tarnowskich Gór w XVI wieku aż do XIX wieku miasto zamykało się w obrębie trzech bram: Gliwickiej (Wrocławskiej), Lublinieckiej i Krakowskiej. Służyły one do celów fiskalnych, np. utrudniały przemyt do miasta towarów bez opłacenia akcyzy, umożliwiały również kontrolę przyjezdnych. Nigdy nie pełniły funkcji obronnych z uwagi na fakt, iż Tarnowskie Góry nie były otoczone murami, miały jedynie palisadę. Do każdej z bram prowadziły główne ulice odchodzące od Rynku: Gliwicka, Lubliniecka (dzisiaj Opolska), natomiast ostatnia brama stała u wylotu ulicy Krakowskiej, w północno-zachodnim rogu obecnego placu Wolności.