Podczas pobytu za granicą Czaadajew spotykał się z Friedrichem Schellingiem (z którym później przez lata korespondował) i de Lamennaisem. Od młodości aż do samej śmierci był bliskim przyjacielem Aleksandra Puszkina i wywarł wielki wpływ na kształtowanie się poety jako myśliciela. Zmarł w Moskwie, przybity wydarzeniami wojny krymskiej, w której Rosja wystąpiła przeciwko Zachodowi. W latach 1815–1821 był członkiem loży masońskiej Zjednoczeni przyjaciele.
Myśl Czaadajew był prawdopodobnie jednym z najlepiej wykształconych filozoficznie ludzi w historii Rosji. Cenił poglądy antycznych myślicieli, zwłaszcza Platona i Epikura, dobrze znał prace Kartezjusza i Spinozy, Kanta i Fichtego. Jednakże największe znaczenia zawsze miała dla niego filozofia chrześcijańska. Cała jego myśl opierała się na chrześcijańskiej doktrynie religijnej, którą gruntownie poznał podczas swojego pobytu w Europie Zachodniej. Jego poglądy inspirowane były w znacznym stopniu ideami niemieckich romantyków (głównie myślą Schellinga i Baadera), a główny ich kościec stanowił francuski tradycjonalizm. Jego filozofia miała charakter holistyczny i programowo była przeciwstawna indywidualizmowi i analitycznemu racjonalizmowi Oświecenia. Czaadajew definiował powszechne prawo istnienia i rozwoju ludzkości jako oddziaływanie Boga, Opatrzności.