Przedmiotem dyskusji jest znaczenie tytułu powieści. Bolesław Prus przyznał, że tytuł jest przypadkowy i odnosi się wyłącznie do zabawki Heleny Stawskiej oraz do przeczytanej w gazecie notatki o procesie za kradzież dziecięcej zabawki, która pozwoliła pisarzowi nakreślić zarys fabularny powieści. Według późniejszych interpretacji, Lalka jest m.in. tytułem satyryczno-dydaktycznym, gdzie „lalkami” nazywano przedstawicieli klas wyższych, lub też swoim tytułem nawiązuje do motywu theatrum mundi, gdzie wszyscy bohaterowie są kukiełkami z przypisanymi im rolami.
Powieść doczekała się wielu adaptacji radiowych, filmowych i teatralnych. W 1968 roku premierę kinową miała ekranizacja powieści w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa, a dziesięć lat później powstał liczący 9 odcinków serial w reżyserii Ryszarda Bera.
Historia Geneza 9 lutego 1887 w warszawskim dzienniku „Gazeta Polska” ukazała się informacja o procesie młodej kobiety, która została oskarżona przez sąsiadkę o kradzież lalki. Została ona uniewinniona, ponieważ udowodniono, że ta została kupiona w sklepie. O tym sprawozdaniu prasowym Prus napisał kilka zdań w XX arkuszu swoich Notatek o kompozycji. Scenę o podobnej tematyce wprowadził później także do powieści (tom II, rozdział VIII).