Wody z najniższych klas lub niespełniające niektórych norm z kolei nie mogą być wykorzystywane praktycznie w żaden sposób, a ich przyporządkowanie do niskiej klasy jest sygnałem dla podjęcia czynności mających na celu poprawę ich jakości. Klasa jakości wód akwenu bywa podawana jako cecha o znaczeniu turystycznym, gdyż wody o najwyższych klasach są uważane za najbardziej atrakcyjne.
Danych do klasyfikacji dostarcza monitoring jakości wód, a podstawy prawne dają akty tworzące prawo wodne. Koordynacją monitoringu wód i wynikającą z niego klasyfikacją zajmuje się Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Same badania i oceny poszczególnych jednolitych części wód wykonują służby inspekcji ochrony środowiska (wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska) i służby geologicznej. Wyniki te są publikowane w raportach Państwowego Monitoringu Środowiska. Z kolei klasyfikację i ocenę wód pod kątem spełniania norm sanitarnych wykonuje Państwowa Inspekcja Sanitarna.