Historia thumb|320px|Historyczny plan miasta z II poł. XVII w. thumb|left|160px|Wyspa Daliowa, po prawej wyjście ze Śluzy Piaskowej thumb|left|160px|Kurs po Odrze śródmiejskiej, po lewej w tle początek Odry Północnej Obecny kształt Śródmiejskiego Węzła Wodnego jest wynikiem realizacji wielu inwestycji hydrotechnicznych budowy, przebudowy oraz rozbiórki obiektów inżynieryjnych i przekształceń w obrębie koryt rzecznych. Część obiektów pierwotnie istniejących została przebudowana, a część uległa zniszczeniu i została zdemontowana. Przekształcenia te dotyczyły nie tylko samej Odry, ale i Oławy, której ujście było dwukrotnie przesuwane w górę rzeki oraz Fosy Miejskiej i nieistniejącej już fosy wewnętrznej (Oławy Miejskiej). Równie istotna dla funkcjonowania węzła była decyzja o podniesieniu poziomu piętrzenia w 1959 roku na Mieszczańskim Stopniu Wodnym.