Na południe, powyżej stopnia, przepływa Odra Śródmiejskapoziom wody na tym cieku kształtowany jest właśnie przez Stopień Wodny Szczytniki oraz stopnie wodne Śródmiejskiego Węzła Wodnego: Mieszczański Stopień wodny i Piaskowy Stopień Wodny; zależny jest także od sterowania przepływem na Bartoszowicko-Opatowickim Stopniu Wodnym, położonym w górę rzeki, który decyduje o ilości wodny dopływającej do Stopnia Wodnego Szczytniki oraz Śródmiejskiego Węzła Wodnego w kierunku centrum miasta, za nią rozciąga się teren osiedla Rakowiec. Na północ od stopnia na lewym brzegu zlokalizowane jest osiedle Plac Grunwaldzki, na nabrzeżu przebiega ulica Wybrzeże Stanisława Wyspiańskiego, tu położony jest m.in. kompleks budynków Politechniki Wrocławskiej, a na prawym brzegu osiedle Dąbie.