Fundusze na jego budowę pochodziły ze składek społecznych, od władz miejskich (300 tal.) oraz pruskiego monarchy Wilhelma I (900 tal.). W 1859 r. Rada Miejska Bydgoszczy uchwaliła, że pomnik króla stanie na Starym Rynku.
21 października 1861 r. odbyła się uroczystość położenia kamienia węgielnego pod pomnik, w której uczestniczyła para królewska i członkowie rodziny panującego, powracający z Królewca, gdzie dokonała się koronacja króla pruskiego (król Wilhelm I z żoną Augustą, książę Fryderyk Wilhelm z małżonką Wiktorią, ministrowie i inni oficjele).
Odsłonięcie pomnika zaplanowano na 31 maja 1862, gdyż przypadała wówczas 100 rocznica koronacji Fryderyka II na króla Prus. Autorem posągu był dr Eduard Ludwig Uhlenhuth, artysta związany z BydgoszcząBył nauczycielem rysunku w bydgoskiej Szkole Realnej (1855-1857).. Model pomnika został wykonany w mieszkaniu Uhlenhutha przy ul. Gdańskiej 486a, jeszcze w tym samym roku, a następnie oceniony w Berlinie przez rzeźbiarza Christiana Raucha. Odlew z brązu wykonała firma Gladenbeck z Berlina.
W uroczystości odsłonięcia pomnika na Starym Rynku, w styczniu 1862 r. przemianowanym na Plac Fryderyka (niem.