Kolonia Karlsbunne na Głównej lub osiedle Spar- und Bauverein na Wildzie).
W tym samym czasie rodziły się pierwsze spółdzielnie mieszkaniowe, realizujące postulaty tanich mieszkań spółdzielczych - w 1893 powstała pierwsza z nich, wspomniana wyżej – Spar- und Bauverein, finansująca np. kolonię kolejarską na Dębcu.
Kolejną fazą budownictwa osiedlowego w Poznaniu był okres po I wojnie światowej, kiedy to inwestorem stało się w głównej mierze miasto, realizujące przykładowo osiedle socjalne na Zagórzu lub podobne na Górczynie. Dominowały wtedy (jak i przed I wojną) formy tradycyjne, historyczne - łamane dachy, zdobienie elewacji skromnym detalem.
Prace komunalne w zakresie taniego mieszkalnictwa osiedlowego przerwał Wielki kryzys, w Poznaniu nieco złagodzony pracami nad organizacją PeWuKi. Po zakończeniu kryzysu nastąpiła kolejna faza rozwoju budownictwa osiedlowego, reprezentującego już w dużej mierze tendencje modernistyczne. Ostatnie osiedla takiego typu ukończono w 1939 – były to: osiedle galeriowców na Zawadach (inwestor miejski) i podobne na Komandorii (inwestor prywatny).