thumb|Obraz Splądrowanie Rzymu przez barbarzyńców w 410 roku (Joseph-Noël Sylvestre, 1890) Barbarzyńca (gr. βάρβαρος/bárbaros, „cudzoziemiec”) – człowiek dziki, pierwotny, niecywilizowany, okrutny, o prymitywnych odruchach, nieznający kultury europejskiej. W starożytnej Grecji każdy cudzoziemiec, w Rzymie ten, kto nie był Rzymianinem lub Grekiem. Homer podkreślał obcość Karów (sojuszników Trojan), nazywając ich βάρβαροφονοι/Barbarophonoi, czyli mówiących „bar-bar”, a więc wydających bezsensowne, niezrozumiałe dźwiękiWłodzimierz Lengauer, Kim byli Grecy?, [w:] Polityka, wydanie specjalne 10/2010, Pomocnik Historyczny: Maraton 2500 lat od wielkiej bitwy, s. 16..
U starożytnych Greków pierwotnie neutralne określenie cudzoziemca czy człowieka posługującego się innymi językami niż grecki, później nabrało negatywnego znaczenia, oznaczając przedstawiciela niższej/innej od greckiej i rzymskiej kultury. Rzymianie określali tak przedstawicieli wszystkich ludów, które nie należały do grecko-rzymskiej cywilizacji, które miały cechować się dzikością i brakiem kultury.